"Dziesięć bram świata" Tadeusz Biedzki

Sięgnęłam po tę książkę, ponieważ lubię czytać o innych krajach, odmiennych kulturach i zwyczajach, poznawać życie i tradycję różnych narodów. Wypożyczyłam ją z biblioteki. Autor zabiera nas do dziesięciu krajów, ukazuje nam piękne krajobrazy tych miejsc, mami oryginalnością unikalnych krańców świata i opowiada o życiu ludzi w nich zamieszkujących.

Tadeusz Bieszczadzki był w latach 70-tych dziennikarzem, ale przede wszystkim podróżował wraz z żoną po świecie.

Pierwsza wizyta ma miejsce w Autonomii Palestyńskiej, gdzie jesteśmy świadkami krwawych zamieszek i dowiadujemy się o sposobach traktowania Arabów przez mieszkańców Izraela. Autor pochyla się nad ranną Palestynką, trafioną pociskiem żołnierza izraelskiego.

Następnie przenosimy się do Mali, gdzie poznajemy  tajemniczych mieszkańców Sahary, dumnych Tuaregów. Dowiadujemy się o ich dążeniach narodowowyzwoleńczych oraz oryginalnych i ciekawych zwyczajach. Autor także wyraża swój niepokój o zaginionego w zawierusze wojennej  przyjaciela i przewodnika.

Kolejne miejsce, w które zabiera nas podróżnik to dolina rzeki Omo w Etiopii, w którym możemy prześledzić historię homo sapiens. To własnie tu został odnaleziony szkielet pramatki ludzkości.

Nadal żyją tam jeszcze dzikie plemiona prawie nie tknięte cywilizacją.

Potem lądujemy w Indiach, gdzie autor w Waranasi ogląda i nagrywa potajemnie ceremonię palenia ludzkich zwłok. Smakuje tam także ulicznej kuchni i zaznaje zwykłej ludzkiej serdeczności oraz gościnności.

Kolejna podróż przenosi nas na wulkan Kawah Ijen w Indonezji, gdzie w tragicznych i zagrażających życiu warunkach pracują robotnicy wydobywający siarkę. Ich płuca są masakrycznie zniszczone, zarobki niewielkie, ale chęć do życia niezwykle silna.

"Okaleczona" Cathy Glass

„Pomożesz mi stać się lepszą? Żebym była taka jak Adrian, kiedy będzie w moim wieku? Ja nie chcę robić więcej tych złych rzeczy. One się same dzieją. Chcę, żebyście byli ze mnie dumni.”- fragment ksiązki

Cathy chce zostać matką zastępczą, przechodzi więc stosowną procedurę i w domu jej i męża pojawia się Jack. Nie ma z nim większych problemów. Cathy zachodzi w ciążę.  Potem trafia do nich trzynastoletnia Dawn. Jest początkowo bardzo grzeczna i spokojna. Po pewnym czasie wychodzi jej prawdziwa natura: Dawn chodzi na wagary, nie wraca na noc, pije alkohol i obraca się w podejrzanym towarzystwie.Tak robiła, gdy przebywała u każdego ze swoich rodziców i nikt się wówczas nią nie interesował, toteż powiela takie zachowanie u nowych opiekunów. Rodzice jej są po rozwodzie: matka ciężko apracowana, a ojciec posiada już nową rodzinę. Nigdzie nie ma dla Dawn miejsca.
Codziwne dla mnie, pewnego rodzaju przyzwolenie na takie nie właściwe zachowania daje jej kuratorka z opieki społecznej i własna matka..

Okazuje się ponadto, że dziewczynka cierpi na somnambulizm, czyli jest lunatyczką i tnie się ostrymi przedmiotami.

Cathy i jej mąż są zszokowani zachowanie dziewczynki, ale robią co mogą, aby pomóc jej wyjść ze szkodliwych nawyków i powrócić na prostą drogę. Cathy cały czas martwi się jednak tym, że Dawn przychodzi, podczas snu do ich sypialni i zatrzymuje się nad łóżeczkiem jej małego synka, Adriana i nie wiadomo co chce zrobić.

Po wielu perypetiach wyjaśnia się, że Dawn jako mała dziewczynka przebywała u swojego wujostwa, daleko od rodzinnych stron i tam właśnie wydarzyła się tragedia, będąca przyczyną jej późniejszych trudnych zachowań.

"Dziewczyna o siedmiu imionach" Hyeonseo Lee, David John

Sięgnęłam po tą pozycję dlatego, że moim marzeniem jest podróż do Korei Północnej, tego pełnego absurdów, totalitarnego reżimu, gdzie panuje kult jednostki.  Przywódcy reżimu Korei Północnej, słynna dynastia Kimów,  noszącą tytuły: Kim Ir Sen  „Wielki Wódz”, Kim Dzong Il„Umiłowany Przywódca” i Kim Dzong Un „Drogi Szanowny Przywódca”. Korea Północna jest krajem trudno dostępnym dla turystów i niewielka ich liczba odwiedza tenkraj. Większość turystów to obywatele Chin, Rosji i Japonii. Dla obywateli polskich wymagana jest wiza, którą zazwyczaj otrzymują.Żadna osoba nie może podróżować samodzielnie po kraju. Wymagany jest oficjalny koreański przewodnik. 

W latach 60. i 70. Korei Północnej udawało się utrzymywać względnie wysoki wzrost gospodarczy. Kłopoty zaczęły się gdy Korea straciła cenne źródło umów handlowych jakim był ZSRR. Gospodarka Korei jest współcześnie podporządkowana produkcji wojskowej. Służba wojskowa trwa 10 lat. 

Media należą do najbardziej odgórnie kontrolowanych na świecie. Formalnie konstytucja zapewnia wolność słowa i prasy, jednak władze nie pozwalają na realizację tych swobód. Obywatele nie mają dostępu do jakichkolwiek informacji o kraju i świecie innych niż oficjalne i ocenzurowane oraz wychwalające politykę władz. Całkowicie niedostępne są wiadomości pochodzące z mediów zagranicznych.

Prywatne samochody są w KRLD luksusowym dobrem, do którego dostęp mają jedynie najwyżsi politycy czy sportowcy. Najpopularniejszym środkiem transportu dla przeciętnego obywatela jest rower.

Zdaniem organizacji Human Rights Watch, w Korei Płn nie istnieje wolność wyznania. Nieliczne grupy wyznawców różnych religii mają stwarzać pozory tolerancji religijnej na użytek zewnętrzny. Większość Koreańczyków to ateiści. Istniejące świątynie są pokazywane przybywającym do tego kraju zagranicznym turystom jako dowód rzekomej swobody religijnej.

System opieki zdrowotnej boryka się z ogromnymi trudnościami z powodu problemów z żywnością, dostawami prądu i dystrybucją lekarstw. Krajowe wydatki na służbę zdrowia w przeliczeniu na obywatela nie przekraczają 1 dolara rocznie. Brakuje wody. Opieka formalnie jest bezpłatna, w praktyce kwitnie łapownictwo a dostęp do usług medycznych wymaga przekazania nieformalnej opłaty, oprócz członków partii politycznej elity kraju.

Uciekinierzy z Korei Płn mówią o istnieniu obozów pracy i koncentracyjnych, w których przebywać ma od 150 do 200 tyś obywateli. Poddawani są torturom i eksperymentom medycznym, zmusza się ich także do pracy ponad siły. Powszechny jest głód. Trafiają tam głownie skazani za domniemane przestępstwa polityczne, a w ramach odpowiedzialności zbiorowej zsyłane tam są całe rodziny.

"Okrutna miłość" Reyes Monforte

Stany Zjednoczone uchodzą w świecie za kraj tolerancyjny, praworządny, gdzie najwyżej cenioną wartością jest wolność człowieka. Ta książka zadaje kłam tej tezie. Maria Jose Carrascosa, hiszpańska prawniczka, zamieszkała w ukochanym USA, ma pracę, pieniądze, wspaniały apartament, kochającą rodzinę i wielu przyjaciół. Jest piękna, inteligentna, energiczna i ma mnóstwo świetnych pomysłów na zarobienie pieniędzy, brakuje jej jedynie drugiej połówki do dzielenia się swym szczęściem. Przez portal randkowy wysokiej klasy poznaje właściwego według niej kandydata, Petera Inesa, Para zakochuje się w sobie bez reszty, poznaje własne rodziny i decyduje się na zawarcie związku małżeńskiego. Maria Jose zachodzi w ciążę i już wtedy zaczynają się jej problemy w pożyciu z mężem. Dochodzi do pierwszej kłótni i przemocy Petera wobec żony. Szybko następuje jednak pogodzenie. Potem na świat przychodzi ich córka. 

Z czasem Peter ukazuje czytelnikowi swoje prawdziwe oblicze. Jest człowiekiem okrutnym, dokonującym przestępstw i oszustw, okłamującym i uciekającym się do rękoczynów wobec żony.

Maria Jose zabiera córkę, wraca do rodzinnej Hiszpanii i występuje o rozwód.

Z wesołej i twardo stąpającej po ziemi kobiety zmienia się w zalęknioną, zahukaną i pozostającą w depresji istotę. Dodatkowo czuje się źle fizycznie. Po wykonanych nadaniach okazuje się, że w jej organizmie znajdują się toksyczne substancje i że to własnie Peter latami podtruwał ją trutką na szczury. Sąd hiszpański decyduje, że córka ma zostać przy matce, z kolei w Stanach Zjednoczonych walkę o dziecko wszczyna Peter. Sąd amerykański wzywa Marię Jose do przywiezienia córki do kraju ojca. Maria jedzie do USA aby ostatecznie wyjaśnić sprawę, a córkę pozostawia w Hiszpanii ze swoimi rodzicami.

"Motyl na uwięzi" Zinat Pirzadeh

                                                           ISBN: 978-83-8069-059-2

                                                    Tytuł oryginału: Fjäril i koppel

                                                     Data wydania: 11.08.2015

                                                     Format: 125mm x 195mm

                                                                                  

                                                     Liczba stron: 312

Zinat Pirzadeh to irańska pisarka, aktorka i komiczka zamieszkała w Szwecji, a powieść "Motyl na uwięzi" to jej debiutancka, oparta na własnym życiu książka. Została wydana niedawno. Znalazłam ją w bibliotece i zaciekawiła mnie, ponieważ gustuję w tego typu literaturze.

Bohaterką powieści jest Szirin, mieszkanka małego miasteczka w Iraku. Przygotowując się do ucieczki z dotychczasowego życia, prowadzi narrację i cofa się w przeszłość do swego dzieciństwa i młodości, a nawet wcześniej do dziejów własnej rodziny. Iran lat jej dzieciństwa, to kraj pod panowaniem autokraty, szacha Mohammada Rezy Pahlawiego i jego okrutnej tajnej policji SAVAK. Tamtejszy Iran jest niezwykle postepowy, szach i jego żona wzorują się na zachodnich trendach i zwyczajach, chociaż w małej mieścinie Szirin nadal panują starodawne zwyczaje, kobiety zasłaniają się i wcześnie wychodzą za mąż, rzadko pracują i pozostają pod wpływem męża lub ojca.

W islamie dziewczynka dostająca pierwszej menstruacji, zostaje uznana za kobietę. Szirin "zostaje kobietą" w wieku 10 lat i rodzice rozmyślają na temat wydania jej za mąż, choć mentalnie jest ona jeszcze dzieckiem.

W okresie młodości Szirin wybucha rewolucja w Iranie. Szach abdykuje. W 1979 roku do kraju wraca ajatollah Chomeini i zostaje proklamowana Islamska Republika Iranu. Przyjęto trudny do sklasyfikowania ustrój polityczny, łączący elementy nowoczesnej demokracji z religijną dyktaturą. W Iranie powołano policję religijną i takie sądy, które sprawują całkowitą kontrolę nad wszystkimi dziedzinami życia. Odejście od religii islamskiej karane jest śmiercią, tak samo cudzołóstwo i kontakty homoseksualne. Noszenie hidżabu przez dziewczęta od dziewiątego roku życia jest obowiązkowe. Zabronione jest picie alkoholu, noszenie niemuzułmańskiego stroju i kontakty między niespokrewnionymi osobami płci przeciwnej. Segregacja płciowa obowiązuje m.in. w szkolnictwie, służbie zdrowia, środkach komunikacji publicznej, na plażach, w kinach, salonach fryzjerskskich, lokalach gastronomicznych i obiektach sportowych.
Zaczęłam rozmyślać, jak to jest mieć męża, który naprawdę może zabrać mnie do nieba – mnie, która uwielbiała siedzieć wysoko na gałęzi drzewa, gapić się na chmury i odpływać myślami daleko, daleko stąd. Serce biło mi mocno, nie wiedziałam dlaczego, myśli kotłowały się w mojej głowie. Co tak właściwie robi się, kiedy jest się żoną? Czy wolno mi będzie zabrać ze sobą moje lalki? Nie miałam pojęcia, co dzieje się pomiędzy mężczyzną a kobietą, moje myśli były zaledwie niewinnymi fantazjami dziecka - fragment książki.

"Okaleczona. Moja historia" Khady Sylla

Praktyka obrzezania kobiet rozpoczęła się w czasach starożytnych, a wykonywano ją w celu ochrony dziewictwa i uniknięcia zdrady poprzez zmniejszenie doznań erotycznych. Obecnie obrzezanie kobiet praktykowane jest w niektórych krajach Afryki np.Sudanie, Somalii, Egipcie, Mali, Sierra Leone, Burkina Faso, Sudanie Etiopii, Erytrei, Ghanie i Wybrzeżu Kości Słoniowej. ONZ szacuje, że na świecie jest około 130 milionów obrzezanych kobiet. A dwa miliony rocznie jest wciąż obrzezywanych.

Sięgnęłam po tę książkę, ponieważ cenię sobie literaturę faktu i interesuję się kulturą państw islamskich w Afryce. Prekursorką tego typu literatury jest Waris Dirie, modelka, pisarka i założycielka fundacji Kwiat Pustyni oraz autorka książki o tym samym tytule.

Autorką i bohaterką  "Okaleczonej" jest senegalska pisarka oraz reżyserka filmowa, walcząca na rzecz zaprzestania poligamii i obrzezania kobiet, która w wieku 7 lat sama została obrzezana, a następnie wydana za mąż za dalekiego kuzyna, którego w ogóle nie znała. W wyżej wymienionej powieści opowiada nam o swoim życiu. Urodziła się w bardzo licznej rodzinie w Senegalu. Za mąż została wydana za kuzyna analfabetę, zamieszkałego we Francji. Po ślubie również tam zamieszkała, a rok później urodziła pierwsze dziecko. Fatalne zwyczaje, zacofanie i swoją kulturę emigranci z Senegalu przenoszą do Francji. Khady powoli dojrzewała i stawiała opór złemu traktowaniu przez męża, wzięciu przez niego drugiej żony, ciągłemu rodzeniu dzieci oraz pozbawieniu jej ogólnoludzkich praw osobistych (nauki, pracy i niezależności finansowej). Po zdobyciu samodzielności postanowiła się poświęcić walce o godność i zdrowie afrykańskich kobiet.

"Znalezione nie kradzione" Stephen King

Naprawdę uwielbiam S. Kinga, przeczytałam chyba prawie wszystkie jego powieści. "Znalezione nie kradzione" to książka z goła odmienna od większości utworów tego autora. Ten pisarz amerykański , nazywany Królem Horroru, został w 2003 roku uhonorowany prestiżową nagrodą literacką National Book. Znalazłam ją na półce w bibliotece i sięgnęłam z pewną dozą rezerwy. Powodem tego był jej kryminalny charakter. Kryminał w wydaniu Stephena Kinga? To mnie zastanowiło. Powieść stanowi kontynuację wydanego w 2014 roku "Pana Mercedesa".

Przyznam szczerze, iż nie miałam okazji przeczytać pierwszego tomu, jednak w przypadku twórczości Kinga rozpoczęcie następnego odcinka sagi nie stanowi większego problemu. 

Wbrew pozorom nie jest to typowy kryminał, od początku bowiem poznajemy charakter zbrodni i jej sprawcę, nie dane jest nam wykazać się detektywistycznymi umiejętnościami. Można książkę określić mianem powieści obyczajowej, skwapliwie opisującej portrety psychologiczne bohaterów.